Spurt og svarað

Hver er munurinn á eftirmannsreglu og meðaltalsreglu?

Lífeyrisgreiðslur samkvæmt eftirmannsreglu fylgja kjarasamningsbundnum breytingum sem verða á launum fyrir lokastarf eða eftir atvikum fyrir hærra launað starf. Ef hækkun verður á launum eftirmanns í starfi kannar sjóðurinn í samráði við launagreiðanda hvort lífeyrisþegi skuli njóta þeirrar hækkunar.

Lífeyrir samkvæmt meðaltalsreglu fylgir þeim breytingum sem verða að meðaltali á föstum launum opinberra starfsmanna fyrir dagvinnu. Hagstofa Íslands reiknar út þessar meðalbreytingar mánaðarlega. Hægt er að skipta af eftirmannsreglu yfir á meðaltalsreglu en ekki öfugt. Fylla þarf út umsókn um slíkt á sérstöku eyðublaði. Slík breyting tekur gildi 3 mánuðum eftir að umsókn berst LSR. 

Hverjir hafa val og hvenær má velja eftirmanns eða meðaltalsreglu?

Þeir sem hefja töku lífeyris í beinu framhaldi af starfi geta valið að lífeyrir fylgi þeim breytingum sem verða á launum fyrir starfið. Starfsfólk sjóðsins getur aðstoðað við val á reglu. Þeir sem velja eftirmannsreglu (að lífeyrir fylgi þeim breytingum sem verða á launum fyrir viðmiðunarstarfið) geta hvenær sem er breytt yfir á meðaltalsreglu sem er þá endanlegt val. 

Hvenær er hægt að hefja töku ellilífeyris hjá LSR?

Almennur lífeyristökualdur er 65 ara. Sjóðfélagar í A-deild sjóðsins geta þó hafið töku lífeyris hvenær sem er á aldrinum frá 60 til 70 ára og þurfa þeir ekki að vera hættir störfum þegar taka lífeyris hefst. Um snemmtöku lífeyris (fyrir 65 ára aldur) gilda sérstakar reglur. Sjóðfélagar í B-deild sjóðsins geta hafið töku lífeyris 65 ára skv. almennu reglunni en 60 ára skv. 95 ára reglunni hafi þeir látið af því fasta starfi sem veitti þeim aðild að sjóðnum.

Hvenær er hægt að hefja töku ellilífeyris hjá LH? Hvað með réttindaávinnslu?

Almenna reglan er að hver sjóðfélagi, sem orðinn er 65 ára og hefur látið af störfum, á rétt á lífeyri. Fyrir hvert ár sem iðgjald er greitt í sjóðinn af fullu starfi ávinnst 2% lífeyrisréttur. Fyrir hlutastörf ávinnst hlutfallslega lægri lífeyrisréttur, t.d. 1% fyrir hvert ár í hálfu starfi (sérregla gildir þó um réttindaávinning fyrir árslok 1996). Áunninn réttur fyrir árslok 1996 verður þó reiknaður út eftir hæsta starfshlutfalli sem hjúkrunarfræðingur hefur verið með í eitt ár samfellt eða þrjú ár samtals. 95 ára reglan er þannig að þeir sjóðfélagar sem orðnir eru a.m.k. 60 ára og greitt hafa iðgjald til sjóðsins í tilskilinn tíma geta tekið lífeyri samkvæmt svokallaðri 95 ára reglu. Sjóðfélagar sem velja þessa reglu geta hafið töku lífeyris þegar samanlagður aldur þeirra og iðgjaldagreiðslutími er 95 ár.

Á ég rétt á örorkulífeyri?

Sjóðfélagar í A-deild sjóðsins, sem þurfa að minnka við sig vinnu eða hætta störfum sökum örorku sem metin er 40% eða meira og áunnið hafa sér a.m.k. 2 stig, eiga rétt á örorkulífeyri. Sjóðfélagar í B-deild LSR og LH, sem þurfa að minnka við sig vinnu eða hætta störfum sökum örorku sem metin er 10% eða meira, eiga rétt á örorkulífeyri.

Hvernig sæki ég um lífeyri?

Allir þurfa að sækja um lífeyri hvort sem vinnuveitandi tilkynnir um starfslok eða ekki. Hægt er að sækja umsóknareyðublað á vef sjóðsins eða óska eftir því að fá það sent í pósti. 

Ef ætlunin er að nýta skattkort hjá LSR þá þurfum við að fá upplýsingar um: 

  • Hversu hátt skattkort á að vera hjá LSR
  • Frá hvaða tíma á að nota skattkortið

Það nægir að senda tölvupóst með þessum upplýsingum.

Varðandi uppsöfnun þá er það á ábyrgð sjóðfélaga að gefa upp hvað búið er að nota mikið af skattkortinu. Hægt er að fá upplýsingar um notkun á vef Ríkisskattstjóra www.rsk.is

Við hvað er miðað þegar lífeyrir er reiknaður út?

Við upphaf lífeyristöku hjá sjóðfélögum LSR B-deildar og LH reiknast lífeyrir sem hlutfall af lokalaunum eða eftir atvikum af hærra launuðu starfi. Eftir það breytast lífeyrisgreiðslur skv. eftirmannsreglu eða meðaltalsreglu. Sjá nánar um fjárhæð lífeyris.

Í hvaða lífeyrissjóðum á ég réttindi?

Lífeyrissjóðir hafa gert með sér samkomulag um að halda nafnaskrá yfir alla þá sem einhvern tímann hafa greitt iðgjald í lífeyrissjóð. Í þeirri skrá kemur fram til hvaða lífeyrissjóða hver einstaklingur hefur greitt en ekki hvenær, hversu lengi eða hver réttur viðkomandi er í hverjum sjóði. Hafa þarf samband við viðkomandi sjóð til að fá þær upplýsingar.

Hvað er 95 ára regla?

Þeir sjóðfélagar sem hefja greiðslu iðgjalda til sjóðsins yngri en 33 ára geta tekið lífeyri samkvæmt svokallaðri 95 ára reglu. Þau skilyrði sem uppfylla þarf eru eftirfarandi:

a) samanlagður aldur og iðgjaldagreiðslutími séu 95 ár. Þessu marki þarf að ná fyrir 64 ára aldur.

b) sjóðfélagi þarf að vera orðinn 60 ára.

c) sjóðfélagi þarf að vera hættur störfum.

Sjóðfélagi sem velur þessa reglu þarf að greiða til sjóðsins þar til 95 ára markinu er náð. Lífeyrisréttur hans er 2% fyrir hvert ár í fullu starfi en þó ekki hærri en 64% við 95 ára markið. Eftir að 95 ára markinu er náð fellur iðgjaldagreiðsla niður, en sjóðfélagi bætir við sig 2% lífeyrisrétt fyrir hvert ár í fullu starfi.

Hvað er 32 ára/almenna reglan?

Sjóðfélagi sem orðinn er 65 ára og látið hefur af störfum á rétt á töku lífeyris. Sá sem velur þessa reglu hefur greitt í sjóðinn í allt að 32 ár og áunnið sér 2% rétt á ári miðað við fullt starf. Hafi sjóðfélagi greitt í sjóðinn í 32 ár áður en hann verður 65 ára bætist við 1% réttur á ári fyrir fullt starf þar til 65 ára aldri er náð. Ef sjóðfélagi heldur áfram störfum eftir 65 ára aldur bætir hann við sig 2% rétti á ári miðað við fullt starf.